Wybór lokalu do świadczenia usług kosmetycznych - aspekty prawne na które warto zwrócić uwagę.

Podejmując decyzję o otworzeniu biznesu dotyczącego usług kosmetycznych warto zwrócić uwagę kilka aspektów związanych z lokalem, w którym usługi mają być świadczone. Nie przypadkowo ten temat wymaga poruszenia, albowiem to gdzie będzie znajdował się lokal, jak będzie wyglądał wpływa również na pozyskiwanie klientów. W związku z tym, że artykuł dotyczy „lokalu” jako takiego w tymże artykule postaram się poruszyć niezbędny zakres związany z kwestiami prawnymi..


Gdzie szukać lokalu ?

 

          Tak naprawdę nie ma idealnej recepty na to, gdzie lokal będzie skutkował atrakcyjnością. Głównie dlatego, że są lokale położone w centrum miasta, a które nie mają „rzeszy” klientów, a są lokale położone gdzieś na osiedlu, czy też w małej miejscowości i tam klientów może być więcej. Osobiście uważam, że sukces zależy od wielu czynników, które się na niego składają, chociażby od obsługi klienta czy jakości świadczonych usług. Jest natomiast kilka kwestii, na które należy zwrócić szczególnie uwagę (bo z pewnością może być ich więcej), wybierając lokal do świadczenia usług.

          Po pierwsze, lokal w którym mają być świadczone usługi kosmetyczne powinien spełniać wymogi prawne. Chociażby z zakresu przepisów BHP, prawa budowlanego czy też kwestii sanitarnych.


Podstawy prawne lokali usługowych i sanepid

 

          Lokal usługowy powinien spełniać wymagania wskazane w Ustawie Prawo Budowlane oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Co ważne i należy podkreślić lokal powinien spełniać wymogi sanitarne, higieniczne oraz BHP. Dlatego mimo, iż nie ma aktualnie rozporządzenia w zakresie salonów kosmetycznych, jak już zostało to podkreślone w poprzednich artykułach należy się skupić na ogólnych wymogach prawnych plus na wytycznych lokalnego sanepidu.

W pierwszej kolejności aby świadczyć w jakimś lokalu usługi kosmetyczne należy posiadać prawo do użytkowania danego lokalu. Najczęściej jest to umowa najmu lub lokal jest własnością danej osoby. Czasami jednak nie jest wprost napisane czy dane „pomieszczenie” jest lokalem usługowym czy też nie - w takiej sytuacji należy skontaktować się z z właściwym organem administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast w większości w akcie notarialnym jest już wskazane do jakiego użytku jest dane pomieszczenie.

          Należy pamiętać, że jeżeli „pomieszczenie” nie jest lokalem usługowym przeznaczonym do świadczenia usług kosmetycznych należy zmienić jego przeznaczenie.

Warto wskazać, że zgodnie z artykułem 56 Ustawy Prawo Budowlane 1. Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy: Państwowej Inspekcji Sanitarnej,  Państwowej Straży Pożarnej - o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. Przepisy ust. 1 stosuje się również w przypadku, gdy projekt budowlany obiektu budowlanego nieobjętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych. Niezajęcie stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag.

          Zgodnie z art. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z póżn. zm. do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych. W sprawie uzgodnień dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, właściwym jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub działający w imieniu państwowego inspektora sanitarnego uprawniony rzeczoznawca do spraw sanitarnohigienicznych. Uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych polega na sprawdzeniu dokumentacji projektowej i przeanalizowaniu zaplanowanych rozwiązań w aspekcie zgodności z zapisami prawa mającymi wpływ na stan sanitarnohigieniczny obiektu oraz możliwości wystąpienia w zrealizowanym na podstawie przedmiotowego projektu obiekcie zagrożeń dla życia i zdrowia człowieka. Państwowa Inspekcja Sanitarna dokonuje uzgodnień wyłącznie na wniosek zainteresowanych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej pobierają opłaty za wykonane czynności związane z nadzorem sanitarnym na podstawie art. 36 ww. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.[1]

          Świadczenie usług kosmetycznych w lokalu do tego przystosowanym powinno odbywać m.in zgodne z:

  • Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
  • Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
  • Polskiej normy oświetleniowej PN-EN 12464-1, Technika świetlna. Oświetlenie miejsc pracy.
  • Normy PN-83/B-03430 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej
  • Ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. O zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ze zmianami,
  • Wytycznych w zakresie COVID -19 dla salonów kosmetycznych i fryzjerskich oraz inne akty prawne zmieniające wskazany zakres
  • Wytycznych lokalnej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej

        


Czy w biurzemożna świadczyć usługi kosmetyczne?

 

Na początek warto wskazać co rozumie się jako "biuro". Zgodnie z słownikiem języka polskiego za biuro uważa się: 1. instytucja lub jej część, do których zadań należą prace techniczno-kancelaryjne, załatwianie interesantów itp.; 2. lokal tej instytucji;

  1. zespół urzędników pracujących w jakiejś instytucji;
  2. dawniej: biurko (mebel). Są jeszcze inne definicje, jednak co do zasady uznaje się, że w "biurze" wykonuje się co do zasady prace administracyjne. Wszelkiego rodzaju pomieszczenia, w którym wykonuje się handel albo usługi są pomieszczeniami handlowymi lub usługowymi i mają odpowiednie przystosowanie nie tylko co do wysokości, ale również wodno-kanalizacyjne, oświetlenia w tym zakresie itd.

          W biurze "jako takim" nie można świadczyć usług kosmetycznych - z prostej przyczyny biuro nie będzie spełniało żadnych wymagań wskazanych w powyższych aktach prawnych w zakresie świadczenia usług kosmetycznych. Celem biura jest praca stricto administracyjna nie wymagająca m.in posiadania umywalek lub innych wymogów związanych z lokalem stricto dopasowanych do usług kosmetycznych.

 

          Warto wskazać, że zgodnie z wyrokiem NSA z 10 grudnia 1990 r., sygn. akt IV SA 602/90, ONSA 1991/1/9, „przez zmianę użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 44 i 45 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (…), wymagającą zgody właściwego organu administracji, należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki określone w szczególności w art. 45 ust. 1 pkt 2 i 3, a także w art. 37 ust. 1 tej ustawy”. Nawet jeżeli właściciel biura zgodzi się na takie zmiany związane ze zmianą ich przeznaczenia i organ administracji wyda odpowiednią zgodę (do tego trzeba odpowiednie projekty budowlane itd) - trzeba zwrócić uwagę na to jakie koszty będą się wiązały z przystosowaniem lokalu do świadczenia usług i czy w ogóle gra jest warta świeczki.


Potencjalne immisje

 

          Wybór lokalu to nie tylko kwestie związane z samymi aspektami „technicznymi”, BHP czy sanitarnymi. Należy mieć na uwadze, jeszcze kwestie związane z immisjami. Immisje zgodnie z artykułem 144 kodeksu cywilnego „właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.” Jeżeli najemca lokalu usługowego będzie korzystał z urządzeń, muzyki, które wpływają na sąsiednie nieruchomości przykładowo obok będzie się znajdowały lokale mieszkaniowe, wówczas może dojść do bezprawnych immisji, co ostatecznie może doprowadzić do wypowiedzenia umowy najmu. Dlatego też szukając lokal pod usługi warto wziąć pod uwagę zakres hałasu jaki potencjalnie działalność może powodować i uzgodnić z wynajmującym jakie jest przeznaczenie lokalu pod jakie usługi oraz czy taki „hałas” nie będzie nadmierny.


Dodatkowe koszty związane z najmem nieruchomości

 

          Nie mówi się o tym zbyt często, ale zdarzają się sytuacje, w której ktoś otwiera salon kosmetyczny w budynku mieszkalnym (wielorodzinnym). Zmienia jego użytkowanie z mieszkalnego na usługowy i nie informuje o tym fakcie wspólnoty/spółdzielni w zależności z czym mamy do czynienia. Jest to błąd, albowiem należy wiedzieć, że regulaminy wewnętrzne mogą regulować konieczność informowania, że lokal jest wykorzystywany w zakresie działalności gospodarczej co też może powodować większe opłaty związane z danym lokalem. Zgodnie bowiem z artykułem 12 ust. 3 Ustawy o własności lokali „Właściciel lokalu ma prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem. 2. Pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków związanych z jej utrzymaniem, a w części przekraczającej te potrzeby przypadają właścicielom lokali w stosunku do ich udziałów. W takim samym stosunku właściciele lokali ponoszą wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach. 3. Uchwała właścicieli lokali może ustalić zwiększenie obciążenia z tego tytułu właścicieli lokali użytkowych, jeżeli uzasadnia to sposób korzystania z tych lokali.” Oznacza to, że jeżeli dojdzie do sytuacji, w której ktoś otworzy salon kosmetyczny i będzie go odwiedzało wielu klientów, dana spółdzielnia/wspólnota może uznać, że korzystanie z korytarza, windy itp. Jest większe niż przy zwykłym mieszkaniu co może powodować zwiększenie opłat proporcjonalnie chociażby w zakresie usług sprzątania, prądu, wykorzystywania windy itd.

          Nie ulega wątpliwości, że ilość kwestii jakie należy mieć na uwadze a są związane stricte z lokalem usługowym na świadczenie usług kosmetycznych jest wiele. Dlatego warto już na samym początku poszukiwać lokali, które są już przystosowane do świadczenia takowych usług a w razie wątpliwości skontaktować się z prawnikiem w celu weryfikacji aktualnie obowiązujących przepisów prawnych, bo te zmieniają się bardzo często.

 

 


 

Charlotta Lendzion, prawnik, właściciel llegal.pl, mediator w sprawach cywilnych, autorka książki o odpowiedzialności odszkodowawczej oraz licznych artykułów o tematyce prawniczej. Aktualnie w trakcie pisania pracy doktorskiej z zakresu prawa zobowiązań ze szczególnym uwzględnieniem prawa nowych technologii i prawa konsumenckiego.


Źródła:

 

  1. https://pssekrakow.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=960:uzgodnienie-dokumentacji-projektowej-obiektow-uzytecznosci-pod-wzgledem-sanitarno-higienicznym-procedury-postepowania-oraz-wplyw-na-jakosc-warunkow-higieniczno-zdrowotnych-na-etapie-pozniejszego-uzytkowania-obiektow&catid=123&Itemid=212 oraz https://www.gov.pl/web/gis/pytania-i-odpowiedzi2
  2. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
  3. Rozporządzeniu z dnia 8 kwietnia 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
  4. Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
  5. Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
  6. Norma oświetleniowa PN-EN 12464-1
  7. Norma PN-83/B-03430 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej
  8. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008r. O zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z póżn. zmianami,
  9. Wytyczne w zakresie COVID -19 dla salonów kosmetycznych i fryzjerskich oraz inne akty zmieniające wskazany zakres
  10. Wytyczne lokalnej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej
  11. Wyrok NSA z 10 grudnia 1990 r., sygn. akt IV SA 602/90, ONSA 1991/1/9
  12. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
  13. Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r.o własności lokali
  14. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie II OSK 3116/13,
  15. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach II SA/Gl 1362/14