Obowiązki sanitarne w salonie kosmetycznym

Osoby chcące prowadzić salon kosmetyczny powinny wiedzieć, że świadczenie takich usług, nie wiąże się tylko z ich realizacją, ale również z obowiązkami m.in sanitarnymi, o których warto wiedzieć przed rozpoczęciem działalności. Jak już w poprzednim artykule wspomniałam na chwilę obecną nie ma aktu prawnego, który wprost reguluje zakres dotyczący wskazania wymogów sanitarnych związanych z salonem kosmetycznym, albowiem Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej[1] jest niestety już nieobowiązujące, a nowy projekt rozporządzenia od 2019 roku czeka na dalsze prace.[2].

Nie ulega wątpliwości, że sytuacja wydaje się być problematyczna. Nasuwa się zatem pytanie jakie podstawy prawne będą miały zastosowanie do osób, które chcą otworzyć swój salon kosmetyczny i dostosować go w taki sposób, aby działać zgodnie z prawem.



W świetle prawa to, że nie ma rozporządzenia, które wprost regulowałoby tę materię nie oznacza, że istnieje dowolność w tym zakresie. Prawo jako zespół naczyń ze sobą powiązanych jest tak skonstruowane, że można szukać odpowiedzi w innych aktach prawnych, wytycznych czy też stanowiskach organów odpowiedzialnych za dany zakres - oczywiście jeżeli ma to zastosowanie do danych usług.

I tak, rozpoczynając poszukiwania po takowych dotarłam do kilku, które mogą mieć znaczenie w kontekście istoty sprawy. Pierwszym z nich jest Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 tejże ustawy:

 

  1.  Osoby inne niż udzielające świadczeń zdrowotnych podejmujące czynności, w trakcie wykonywania których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, są obowiązane do wdrożenia i stosowania procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi.
  2. Procedury, o których mowa w ust. 1, powinny regulować sposób postępowania przy wykonywaniu czynności, w trakcie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, zasady stosowania sprzętu poddawanego sterylizacji oraz sposoby przeprowadzania dezynfekcji skóry i błon śluzowych oraz dekontaminacji pomieszczeń i urządzeń.
  3. Na wniosek podmiotu obowiązanego do wdrożenia i stosowania procedur, o których mowa w ust. 1, państwowy powiatowy inspektor sanitarny opiniuje te procedury.”[3]

Z powyższego wynika, że osoby świadczące usługi kosmetyczne (są to usługi inne niż świadczenie zdrowotne) zobowiązane są do przestrzegania wskazanego zakresu, głównie dlatego, że podczas różnego rodzaju zabiegów kosmetycznych może dojść do potencjalnego naruszenia ciągłości tkanek ludzkich przykładowo: manicure.


Wymagania SANEPIDU

Powyższe potwierdza również komunikat Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Krakowie w odniesieniu do wątpliwości - jakie wymogi obowiązują salon kosmetyczny skoro nie ma wprost uregulowanego rozporządzenia. W komunikacie czytamy, że „należy wskazać, iż przy świadczeniu usług fryzjerskich i kosmetycznych należy bezwzględnie zapewnić utrzymanie należytego stanu higieniczno-sanitarnego narzędzi i sprzętu używanych podczas świadczeniu usług, w szczególności poprzez zapewnienie odpowiednich warunków do mycia, dezynfekcji oraz przechowywania czystych wydezynfekowanych narzędzi i sprzętu oraz przestrzegać wymogów sanitarno-higienicznych przez osoby świadczące usługi.

Ponadto, osoby inne niż udzielające świadczeń zdrowotnych, podejmujące czynności, w trakcie wykonywania których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, są obowiązane do wdrożenia i stosowania procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi.

Przedmiotowe procedury powinny regulować sposoby postępowania przy wykonywaniu czynności, w trakcie wykonywania których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, zasady stosowania sprzętu poddawanego sterylizacji oraz sposoby przeprowadzania dezynfekcji skóry  błon śluzowych oraz dekontaminacji pomieszczeń i urządzeń.”.[4] Należy jednak podkreślić, że jest to komunikat lokalnej Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej i przed przystąpieniem do przygotowania w omawianym zakresie należy skontaktować się z miejscową dla danego salonu Powiatową Stacją Sanitarno Epidemiologiczną, bo być może ustalenia lub punkt widzenia co do wymogów będzie inny.

Główny Inspektorat Sanitarny również wystosował komunikat na wątpliwości w omawianym zakresie:

Jakie przepisy dotyczące szczegółowych wymagań sanitarnohigienicznych obowiązują przedsiębiorców przy świadczeniu usług fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu i odnowy biologicznej?” wskazując, że „w sprawie wymagań dla lokalu przeznaczonego na ww. działalność usługową, uprzejmie informuję, że organem właściwym do udzielania informacji na zapytania dotyczące etapów planowania i realizacji ww. działalności jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny, właściwy terenowo ze względu na lokalizację oferowanych usług. Przepisy prawa nie przewidują obowiązku zgłoszenia samego rozpoczęcia ww. działalności, jednakże stanowisko organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej może być wymagane przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.), na etapie zmiany sposobu użytkowania (art. 71) lub w przypadku konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 56).

Ponadto, może być konieczne uzyskanie zgód bądź opinii dotyczących odstępstwa od warunków technicznych, czy bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej szczebla wojewódzkiego i powiatowego. Odnosząc się do kwestii uzgadniania projektu lokalu usługowego wyjaśniam, że zgodnie z art. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59, z późn. zm.) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych.

W sprawie uzgodnień dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, właściwym jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub działający w imieniu państwowego inspektora sanitarnego uprawniony rzeczoznawca do spraw sanitarnohigienicznych. Uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych polega na sprawdzeniu dokumentacji projektowej i przeanalizowaniu zaplanowanych rozwiązań w aspekcie zgodności z zapisami prawa mającymi wpływ na stan sanitarnohigieniczny obiektu oraz możliwości wystąpienia w zrealizowanym na podstawie przedmiotowego projektu obiekcie zagrożeń dla życia i zdrowia człowieka. Państwowa Inspekcja Sanitarna dokonuje uzgodnień wyłącznie na wniosek zainteresowanych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej pobierają opłaty za wykonane czynności związane z nadzorem sanitarnym na podstawie art. 36 ww. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.”[5]

 Tak więc z powyższego kolejnego cytatu może zarysować się pewien zakres prawny, co do którego osoby chcące świadczyć m.in usługi kosmetyczne będą musiały się zastosować.


Obowiązki mobilnych usług kosmetycznych

Warto również wskazać, że obowiązujące podstawy prawne mają zastosowanie również do osób chcących świadczyć usługi kosmetyczne w sposób mobilny w określonym zakresie adekwatnym do realizacji czynności i stanu faktycznego, co potwierdza stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 sierpnia 2020r. na moje zapytanie dotyczące przeprowadzania kontroli mobilnych usług kosmetycznych/fryzjerskich.[6]

Warto wskazać, że podstawami prawnymi w odniesieniu do warunków sanitarno-higienicznych w szczególności są:

  • Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - w szczególności artykuł 16 powyżej wskazany;
  • Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych, określająca wymagania dotyczące składu, oznakowania, przechowywania kosmetyków;
  • Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w zakresie postępowania z odpadami wraz z ustawą z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w zakresie dotyczącym ewidencji i sprawozdań składanych do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO);
  • Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;
  • Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie mającym zastosowanie do pomieszczeń, w których ma być prowadzona działalność.

Charlotta Lendzion, prawnik, właściciel llegal.pl, mediator w sprawach cywilnych, autorka książki o odpowiedzialności odszkodowawczej oraz licznych artykułów o tematyce prawniczej. Aktualnie w trakcie pisania pracy doktorskiej z zakresu prawa zobowiązań ze szczególnym uwzględnieniem prawa nowych technologii i prawa konsumenckiego.


Źródła:

[1] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040310273 dostęp na dzień 9.09.2021r.

[2]  https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12321979 dostęp na dzień 9.09.2021r. dostęp na dzień 9.09.2021r.

[3] Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi dostęp na dzień 19.09.2021r.

[4] https://pssekrakow.pl/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=120&Itemid=226 dostęp na dzień 19.09.2021r.

[5] https://www.gov.pl/web/gis/pytania-i-odpowiedzi2 dostęp na dzień 19.09.2021r.

[6] https://kosmetykaprawo.pl/kontrola-sanepidu-panstwowej-inspekcji-sanitarnej-czy-moga-wejsc-i-skontrolowac-salon-beauty/ dostęp na dzień 19.09.2021r.

[7] Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych, określająca wymagania dotyczące składu, oznakowania, przechowywania kosmetyków;

[8] Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w zakresie postępowania z odpadami

[9] Ustawa z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w zakresie dotyczącym ewidencji i sprawozdań składanych do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO);

[10] Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

[11] Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

*Wszystkie wykorzystane grafiki w artykule są własnością Enbio lub Enbio ma prawa do ich wykorzystania.